صرافی های غیرمتمرکز و نقش ارائه دهندگان نقدینگی

مقدمه

تا همین چند سال پیش، جز بیت کوین، لایت کوین، اتریوم و چند رمزارز دیگر، رمزارز شناخته شده ای در دنیای کریپتوکارنسی وجود نداشت. تنها یک یا دو صرافی محدود و ناشناخته برای عموم مردم، خدمات خرید، فروش و مبادله ی دارایی های دیجیتال را برای علاقه مندان فراهم کرده بو‌دند. زمانی که ارزهای دیجیتال بیشتر در حد یک ایده‌ی انقلابی شناخته میشدند که به کمک آن ها، امکان ساخت یک سیستم مالی نوین امکان پذیر بود. در طول گذشت سال های اخیر، تعداد رمزارزها از 10 عدد به بیش از 5,000 رسیده است. رمزارزهای بسیاری بر روی شبکه های مختلف ساخته (Mint) شدند و در اختیار عموم قرار گرفته اند. دیگر مثل گذشته رمزارزها صرفا یک ایده انقلابی نیستند و اکنون هر کدام، در زمینه خاصی یکی از مشکلات جامعه را حل می کنند و اصطلاحا مقیاس پذیر شدند.

در چنین شرایطی، بی شک به پلتفرم های بهتر و توسعه‌ یافته تری برای تبادلات و خرید و فروش ارزهای دیجیتال لازم است. به همین علت از سال 2020 کم کم صرافی های بزرگی شروع به فعالیت و جذب مخاطب کردند. در این حالت، صرافی ها به محلی برای تبادل رمزارزها و انجام معاملات تبدیل شدند، اما زمان زیادی نگذشت تا وجود بعضی از نواقص در صرافی های جدید پدیدار شود. صرافی های متمرکز، عملا دارای همان مشکلاتی بودند، که ساتوشی برای مقابله با آن ها اقدام به ساخت شبکه بیت کوین کرده بود.

صرافی های متمرکز، با وجود گسترش و کاربرپسند بودن آن ها، مشکلات ذاتی دارند که بسیاری از افراد در صنعت رمزارزها به آن ها اشاره می کنند. این پلتفرم ها، مانند بانک های سنتی، کلید‌های خصوصی کیف پول کاربران را نگه می دارند و در واقع کنترل دارایی های آن ها را در اختیار دارند. این موضوع  می تواند یک نقطه شروع برای خرابکاری، دزدی و بروز مشکلات مالی و در نهایت ممکن است منجر به از دست دادن دارایی های قابل توجه کاربران شود. 

در اثبات این ا‌دعا میتوان به ماجرای صرافی متمرکز FTX اشاره کرد، بحرانی که به گفته CZ، مدیرعامل بایننس، باعث شد فناوری ارزهای دیجیتال چند سال به عقب بازگرد‌د. در سال گذشته، ابتدا همه چیز از یک شایعه شروع شد، که صرافی FTX، بسیار کمتر از آنچه مردم در این صرافی ارزدیجیتال نگه داشته بودند، ذخیره داشت. یعنی موجودی بیت کوین و دارای های دیگر دیجیتال این صرافی بسیار کمتر از مقدار واقعی مورد انتظار بود، یا در واقعا مدیران صرافی، پول کاربران را در جای دیگری خرج کرده بودند به جای آنکه معادل ارز دیجیتال آن را در کیف پول ها نگه دارند. پس از پخش این شایعه، مردم به سرعت درخواست خروج پول از صرافی را دادند، ولی مطابق انتظار بسیاری از کاربران در انجام این امر ناموفق بودند. در اصل حساب کاربران در واقعیت صفر بود و ذخیره کیف پول های صرافی بسیار کمتر از چیزی بود که انتظار می رفت.

معرفی صرافی های غیرمتمرکز در دنیای رمزارزها

در دنیای  بلاکچین و رمزارزها، صرافی های غیرمتمرکز (DEXs) به عنوان یک بازیگر کلیدی ظهور کرده اند. از DEX ها به عنوان یک سنگ بنای اساسی در راه مقبولیت فناوری بلاکچین در جامعه و کمک به ساخت سیستم های مالی جدید غیرمتمرکز و مطمئن (DeFi) یاد می شود که رویکردی ایمن را به معاملات ارزهای دیجیتال ارائه می دهند. در این مقاله سعی شده است که در ابتدا به معرفی صرافی های غیر متمرکز بپردازیم و سپس با مقایسه صرافی های غیرمتمرکز با صرافی های متمرکز، ویژگی‌های منحصر به فرد آن ها را، آموزش دهیم.

صرافی‌های غیرمتمرکز

یک صرافی غیرمتمرکز (DEX) پلتفرمی برای مبادله ارزهای دیجیتال است که بدون نیاز به یک نهاد مرکزی متمرکز عمل می کند. برعکس صرافی‌های سنتی، DEXها برای تسهیل معاملات یا نگهداری اموال کاربران از واسطه گران استفاده نمی کنند. بلکه به جای آن، معاملات مستقیماً بین کاربران (همتا به همتا یا همان Peer to Peer) از طریق یک فرآیند خودکار که توسط قراردادهای هوشمند (smart contract) بر روی بلاکچین انجام می شود، اجرا می شوند. قراردادهای هوشمند، برنامه هایی هستند که بر روی بلاک چین اجرا می شوند و از قوانین و شرایطی که در آن ها تعریف شده استفاده می کنند. این قراردادها برای ایجاد و اجرای معاملات و تعاملات بین دو طرف بدون نیاز به واسطه طراحی شده اند. قراردادهای هوشمند، امکان برنامه ریزی و اجرای خودکار عملیات را فراهم می کنند، بدون این که نیاز به اعتماد در طرفین داشته باشند. این قراردادها تمامی جزئیات و شروط معامله را در خود ذخیره و اجرا می کنند. قراردادهای هوشمند، به‌عنوان یک تکنولوژی کلیدی در برنامه های بلاکچینی و صنعت ارزهای رمزنگاری شده شناخته می شوند.

مقایسه صرافی‌های متمرکز و غیرمتمرکز

صرافی های متمرکز (CEX) مانند کوین بیس، بایننس یا کراکن به طرز مشابهی با بانک ها و یا صرافی های سنتی عمل می کنند. آن‌ها به عنوان واسطه‌ عمل کرده و اموال کاربران را مدیریت و به نمایندگی از آن ها اجرا می کنند. این مدل متمرکز نیازمند اعتماد کاربران به صرافی در مورد دارایی ها و اطلاعات شخصی آن ها است که به طور مکرر منجر به نقض امنیتی جدید و ضررهای مالی شده است. 

از طرف دیگر، صرافی های غیر متمرکز (DEX) محیطی بدون نیاز به حضور واسطه و نهاد مرکزی را ارائه می دهند. به جای وابستگی به یک واسطه، آن ها از فناوری بلاکچین برای تسهیل معاملات مستقیم بین کاربران استفاده می کنند. این امر تضمین می کند که کاربران تا پایان معامله کنترلی بر روی دارایی های خود داشته باشند و ریسک از دست دادن به دلیل هک یا شکست صرافی را از بین ببرد. همچنین، این امر تضمین می کند که تمامی معاملات در بلاک چین ثبت و قابل بررسی برای عموم کاربران باشند.

شیوه کار صرافی‌های غیرمتمرکز

صرافی های غیرمتمرکز از بلاکچین استفاده می کنند و برای برقراری ارتباط از قراردادهای هوشمند بهره می برند. برای آشنایی با شیوه‌ی کار این نوع صرافی باید به تفکیک، انواع آن را بررسی کنیم:

  • صرافی غیرمتمرکز AMMs، یا دکس‌های مبتنی بر بازارساز خودکار، نقدینگی خود را از طریق وجوه کاربران تهیه می کنند. برای درک بهتر اجازه دهید با یک مثال شروع کنیم: فرض کنید استخری تهیه شده است و کاربران می توانند  این استخر را فقط با دو نوع سکه و یا توکن پر کنند. با استفاده از قرارداد‌های هوشمند و شبکه بلاکچین کاملا مشخص است که هر کاربر چه تعداد سکه را داخل استخر نگه داشته است. حال کاربری که برای مبادله همین جفت ارز وارد این صرافی می شود، توکن خود را به استخر اضافه می کند و معادل آن را از توکن دیگر برداشت می کند. تمامی تراکنش ها بدون حضور یک واسطه و همتا به همتا انجام می شود. لازم به ذکر است که در این حالت قیمت جفت ارزها و نرخ تبادل آن ها توسط قراردادهای هوشمند و عرضه و تقاضای آن ها مدیریت می شود و هنگامی که یک معامله رخ می دهد، قرارداد هوشمند قیمت دارایی ها را مجدداً محاسبه می کند تا تعادل را حفظ کند.

  • صرافی غیرمتمرکز بر اساس Order book و یا دفتر سفارش، نوعی دیگری از دکس ها است. صرافی های مبتنی بر دفتر سفارشات (Order Book DEX)، نوعی از صرافی های غیرمتمرکز هستند که بر اساس دفتر سفارشات عمل می کنند. در این نوع از صرافی ها، سفارشات خرید و فروش توسط کاربران ثبت می شوند و در یک دفتر سفارشات اصلی مرتب می شوند. در دفتر سفارشات، سفارشات خرید و فروش با جزئیاتی مانند قیمت و حجم درج می شوند. زمانی که سفارش خرید با سفارش فروش همخوانی پیدا کند و قیمت و حجم آن ها با هم تطابق داشته باشد، معامله اتفاق می افتد. صرافی های مبتنی بر دفتر سفارشات اغلب به عنوان راه هایی برای تبادل مستقیم بین خریداران و فروشندگان عمل می کنند. بدون نیاز به واسطه، این نوع از صرافی ها امکاناتی مانند انجام سفارشات با حجم دلخواه، بهره مندی از معاملات لوریج دار و شفافیت بیشتر در معاملات را فراهم می کنند.

  • دسته سوم دکس ها، تجمیع کننده یا DEX aggregator ها هستند. تجمیع کننده یا DEX aggregator، یک پلتفرم یا سرویس است که با ترکیب نقدینگی از چندین صرافی غیرمتمرکز (DEX)، به کاربران فرصت های معاملاتی بهتری را ارائه می دهد. به جای وابستگی به یک صرافی DEX، یک تجمیع کننده DEX به چندین صرافی DEX متصل شده و نقدینگی آن ها را با هم جمع می کند. این به کاربران امکان می دهد تا به زوج های معاملاتی (PAIR) گسترده تری دسترسی داشته باشند و ممکن است قیمت های بهتری برای معاملات خود بدست آورند.

تا به اینجای کار، با صرافی های غیر متمرکز آشنا شدیم، و یاد گرفتیم که تفا‌وت اصلی صرافی های متمرکز و غیر متمرکز در چیست. همچنین با مقایسه این دو نوع، به تعریف انواع اصلی صرافی های غیرمتمرکز پرداختیم. در مقاله‌ی بعدی به صورت کامل تر، ویژگی های مثبت و نکات برجسته صرافی های غیرمتمرکز یا دکس ها را بیان می کنیم و همچنین با مفاهیم جدیدی مثل حفظ حریم خصوصی کاربران در دکس ها و مفهوم لیکوییدیتی آشنا خواهیم شد.

مقالات مرتبط

کوین FTM

مقدمه در این مقاله قصد داریم به بررسی پلتفرم فانتوم FTM بپردازیم. Fantom (FTM) یک پلتفرم غیرمتمرکز، منبع باز، سریع و مقیاس‌پذیر با کارایی بالا…

آموزش CoinMarketCap

یکی از پر کاربردترین وب سایت های مهم در زمینه ارز دیجیتال ، وبسایت کوین مارکت کپ است. اگر در بازار مالی ارزهای دیجیتال فعالیت می کنید…

بررسی PooCoin

اگر می خواهید توکن هایی با پتانسیل رشد بالا را زودتر از بقیه پیدا کنید، وبسایت pooCoin را از دست ندهید. وبسایت پوکوین pooCoin پلتفرمی…

پاسخ‌ها